sinh ra trong một gia đình nghèo ở Văn Thế Thành Phú , Thái Xuân Hoàng Quốc , ông bỏ xứ sang Singapore năm 1928 khi mới 17 tuổi với 8 đô trong túi và một chiếc chiếu trên vai. Thế nhưng vào những năm cuối đời thì ông Kwek Hong Png đã được tập san Forbes xếp hạng là người giàu nhất Singapore và cũng là một trong những người giàu nhất thế giới.

Khi mới đến Singapore , ông giúp việc trong một cửa hàng mậu dịch bán vật liệu xây dựng với số lương tháng là 5 đô. Mười ba năm sau , tiết kiệm được chút vốn , ông mở một công ti riêng và mời 3 người em trai từ Dương Thái Ngọc Thuận sang Singapore để hiệp tác. Từ bán buôn sắt thép xi măng , ông bước sang chuye làm ra , bất động sản , tài chính và khách sạn… Người em trai của ông là Kwek Hong Lye được giao bổn phận phát triển “mô hình Hong Leong” ở Malaysia để rồi sau này nhánh Hong Leong Malaysia lại trở nên một tập đoàn có tầm vóc ngang ngửa với Hong Leong Singapore.

Cuối thập niên 1980 , ông Kwek bắt đầu nhường dần việc điều hành tập đoàn cho hai người con trai là Kwek Leng Beng và Kwek Leng Joo , và cả hai đã tiếp kiến đưa Hong Leong lên một quỹ đạo cao hơn , đặc biệt là việc phát triển mạnh nhánh khách sạn và bành trướng hoạt động ra thịt thà quốc tế. Đến tháng 2/2014 tổng tài sản của tập đoàn Hong Leong Singapore đã vượt quá 30 tỷ đô Sing , với hơn 40 nghìn công chức hoạt động tại 19 quốc gia trên thế giới.

Là một ngân hàng gia quốc tế , tôi được Bank of Montreal chuyển đi làm việc tại nhiều nơi trước khi đến Singapore năm 1981. Sau khi rời ngân hàng năm 1986 , tôi được mời làm giám đốc điều hành của công ti bất động sản City Developments Limited ( CDL ) , con chim đầu đàn của Hong Leong. Hai năm sau thì tôi được chuyển sang giữ chức phận giám đốc điều hành Singapore Finance thuộc cánh tài chính của tập đoàn và đồng thời trở nên một thành viên HĐQT của CDL , bắt đầu một chuỗi những chức phận khác trong các lãnh vực kỹ nghệ , thương nghiệp , đầu tư , khách sạn của Hong Leong suốt 25 năm.

Làm việc với cụ Kwek trong 8 năm trước khi người cha đẻ của Hong Leong từ trần , tôi luôn muốn biết xem làm sao mà một người không hề được đào tạo từ một trường lớp kinh dinh nào và cũng chưa xong trung học , lại có xác xuất xây dựng được một sự nghiệp đồ sộ như thế? Ngày rời đại học với hai mảnh bằng về quản lý , có lẽ cũng như bao lăm bạn trẻ bây giờ , tôi đã có cái mộng tưởng là với khả năng “chẻ sợi tóc ra làm tám” , tất cả mọi bài toán kinh dinh cũng như bao chuyện khác đều có xác xuất phân tích và giải quyết được.

Dưới chân Thầy , tôi mới thấy rằng , quản lý không phải chỉ là một khoa học và còn là một đáp ứng các tiêu chuẩn thẩm mỹ và sự nhạy cảm. Cách quản lý của cụ Kwek , hay nhìn chung là của Minh Thanh , đôi lúc thấy thật giản đơn chứ không phức tạp như phương Tây , nhưng đã mang lại những kết quả to lớn không ngờ. Những cách quản lý ấy có còn ứng dụng được trong thời buổi này hay không , tôi mong sẽ có dịp mang ra bàn bạc trong những bài viết sắp tới. Tuy nhiên , có một điều ngh ii nhất là cách dùng người. Cụ Kwek thích hoặc ước một điều gì đó đến những người làm được việc và có đáng tin cậy hay không , chứ tuyệt nhiên không hề chú trọng đến displome. Dưới trướng của cụ không hề thấy bóng một vị tấn sĩ nào cả vì cụ ý là phần nhiều họ là những thuyết lí gia.

Giữa thập niên 1980 , khi Singapore đang trải qua một cơn bão kinh tế khốc liệt thì thịt thà tràn trề các bất động sản được tung ra bán để trả nợ ngân hàng. Trong số những dự án mà tôi đã duyệt qua thì có khách sạn Orchard với 350 phòng , tọa lạc tại một vịt xiêm rất tốt ở trọng tâm thành thị. Mặc dù giá chào bán rất rẻ nhưng trước trái với cận cảnh kinh tế tối dạ thì tôi request không nên đầu tư. Thế nhưng mặc những lời can ngăn từ mọi phía , cụ Kwek Hong Png quyết định đổ tiền ra mua lại khách sạn này và chẳng những thế lại chi thêm 12 triệu đô để mua 3 nhà vườn ở bên cạnh. Mọi cơn bão rồi cũng đi qua , khi tình hình kinh tế đã yên ổn vài năm sau thời gian ấy thì cụ bèn cho phá ba ngôi nhà vườn cũ ấy để xây thêm 350 phòng , biến Orchard Hotel thành một khách sạn 700 phòng. Bây giờ khách sạn này là ngôi sao sáng chói nhất trong tuốt 110 khách sạn thuộc nhánh Millenium & Copthorne Hotels của CDL.

Một đài kỷ niệm nữa với cụ Kwek là lúc CDL xây tòa nhà Republic Plaza. Tôi còn nhớ ngày bước vào văn phòng cụ Kwek , cầm trên tay bản phân tích dự án xây dựng tòa nhà 64 tầng cao nhất Singapore này , tôi cất lời: “Thưa cụ , tôi đã phân tích kỹ phương cách tài trợ và bây chừ chỉ còn khoảng… 20 câu hỏi muốn xin quan điểm cụ để khai triển dự án này”. Cụ Kwek liếc mắt nhìn bảng in điện toán dầy đặc các consortium rồi lẳng lặng đưa ba ngón của bàn tay ra trước mặt tôi và chậm rãi nói - bằng một giọng tiếng Anh đặc sệt Phúc Kiến: “Mr. Hân à! Tôi muốn anh nhớ cho tôi 3 điều: Thứ nhất là phải giữ giá xây dựng không được quá xxx đô mỗi mét vuông. Thứ hai là anh không trả quá 20 triệu đô để nới rộng mảnh đất ra con đường bên cạnh , và thứ ba…”. Thế rồi ông xua tay ra hiệu cuộc họp đã chấm dứt!

Chỉ trừ khi có người trợ tá bên cạnh để thông dịch , các cuộc họp với cụ thường không kéo dài vì tôi không nói được tiếng Hoa còn cụ thì nói tiếng Anh không sõi lắm. Bước ra khỏi phòng họp , tôi cảm thấy bực mình. Nhớ lại ngày còn là chuyên viên cao cấp phân tích những dự án tài chính quốc tế đồ sộ của Bank of Montreal ở Toronto như xây đường ống dẫn hơi đốt dầu xuyên Canada , khoan mỏ dầu khí dưới vùng biển Kavalas , xây nhà máy hạt nhân , mua nhà máy lọc dầu… tôi phải viết những bài phân tích dầy cộm , bàn bạc kỹ lưỡng và tranh luận dai dẳng , thế nhưng bây chừ với dự án mấy trăm triệu đô này mà tất cả chỉ cần… 3 ngón của bàn tay thôi sao?

Mãi sau này khi đã “dầy dặn chiến trường” ở châu Á hơn thì tôi mới hiểu một cách tường tận được cách nghĩ suy của cụ. Được đào tạo từ những trường lớp quản lý kinh dinh và làm việc ở phương Tây , tôi chỉ biết nhìn các vấn đề một cách rất máy móc. Các tiêu chuẩn điện toán siêu nhanh bây giờ lại rất dễ khiến con người cảm thấy “tự tin” hơn để đi đến… những quyết định nông cạn! Chỉ là một người chưa học xong trung học nhưng mấy chục năm “xông pha thương trường” dày dặn kinh nghiệm đã giúp cụ Kwek có một cái nhìn sâu rộng và một trực quan kinh dinh khôn xiết bén nhạy.

Cụ không hề nhọc lòng đến những điểm không quan yếu mà nhìn thấy cái “lý” của sự việc , không khác gì một cao thủ võ lâm biết nhắm vào các yếu huyệt của đối phương để tấn công. Chẳng những chỉ cần chú tâm đến ba “yếu huyệt” của một dự án , cụ Kwek còn nhìn rất xa và biết lúc nào cần “ra tay” như trong dự án khách sạn Orchard.

Cửa sổ thời cơ thường chỉ hé mở trong một khoảnh khắc rất ngắn mà nếu không biết nắm bắt thì thời cơ sẽ vụt bay không bao giờ trở lại! Thế nào cũng sẽ có lắm người phê bình rằng hai điều trên đây thì chẳng có gì mới lạ , vì vấn đề muôn đời vẫn là tiền lấy từ đâu để đầu tư? Thôi thì chúng ta sẽ bàn đến chuyện này trong một dịp khác vậy.

Ngày cụ mất , báo chí Singapore tràn trề các mẫu báo tang. Đám tang cụ Kwek lớn như một quốc táng nhưng nơi yên nghỉ cuối cùng của cụ chỉ là một nghĩa địa rất khiêm nhượng. Ngôi mộ không lăng tẩm cầu kỳ mà chỉ thường nhật như mộ của mọi người dân Sing khác.

Đúng hai mươi năm đã trôi qua , bữa nay tôi xin thắp một nén hương để hoài tưởng đến một Người Thầy.